کتاب «پنج گفتار پيرامون حکومت» همان طور که از عنوانش برمي آيد درخصوص نظريه هاي پنج فيلسوف و انديشمند در مورد حکومت است. در مورد حکومت رساله و کتاب زياد منتشر شده ولي بخش عمده اين آثار نصيحت الملوک است. مثلاً ماکياولي به شاهزاده فرضي نصيحت مي کند که چه کارهايي انجام دهد و با موافقان و مخالفان چگونه برخورد کند تا حکومت پايداري داشته باشد. اما پنج انديشمندي که من در اين کتاب انتخاب کرده ام کسي را نصيحت نمي کنند. اين پنج متفکر، پنج مدل حکومتي ارائه کرده اند. آنها پيرامون اين بحث کرده اند که اگر مي خواهيم حکومت داشته باشيم چه نوع حکومتي مطلوب است. اين پنج انديشمند بر اساس تواتر تاريخي عبارتند از افلاطون، توماس هابز، جان لاک، جان استوارت ميل و کارل ماکس. و به جز افلاطون بقيه آنها متعلق به دوران بعد از رنسانس و به تعبير ديگر مربوط به دوران مدرنيته هستند. اين پنج انديشمند در واقع به اين سوال پاسخ دادند که اگر مي خواهيم يک حکومت را شکل بدهيم، چه الگويي داشته باشيم. مثلاً جان استوارت ميل الگوي ليبرال دموکراسي امروز را ارائه مي دهد.

نويسنده قبل از طرح نظريه هاي آنان آمده و بررسي کرده که اين انديشمندان چه نگاهي به انسان و چه نگاهي به اجتماع دارند و بعد بر اساس آن الگوي حکومتي آنان را شرح داده است.مثلاً هابز انسان را اساساً شرور مي داند و معتقد است انسان به حقوق خود راضي نيست و اگر کنترل نشود به حق ديگران تعدي مي کند و بر اين اساس نوع حکومتي که ارائه مي کند حکومتي است که پاسدار و نگهبان دارد. ولي لاک انسان را قانع مي پندارد و معتقد است ذات انسان ميلي به تجاوز به حقوق ديگران ندارد بنابراين نيازي به کنترل ندارد يا مثلاً جان استوارت ميل خيلي دغدغه اقليت در جامعه را دارد. ميل مي گويد 50 درصد به علاوه يک در انتخابات پيروز مي شوند و حکومت را در دست مي گيرند ولي تکليف آن گروه ديگر چيست؟ آيا گروه پيروز انتخابات مي تواند هر چيزي را که مي خواهد به انقياد بکشد؟ و...

اما چرا من پيشنهاد نمي دهم کسي اين کتاب را بخواند؛ چون بخش عمده ذهنيت مخاطبانش در مورد فلسفه سياسي و اجتماعي، ترک بر مي دارد و مثل آدمي که ناگه از خواب مي پرد، تصورات شان دچار اختلال خواهد شد پس بهتر است بيخودي خود را آشفته نکنند و با همان تصورات خودشان زندگي کنند. اشکال ديگري که اين کتاب دارد نثر سليس و روان است و براي خواندن اين کتاب لزومي ندارد مخاطب دکتراي علوم سياسي يا دکتراي فلسفه داشته باشد. با سواد کلاس سوم راهنمايي مي شود کتاب را خواند و آن را درک کرد. از اين باب مي گويم اين کتاب را نخوانيد چرا که اغلب کتاب ها پيرامون اين مسائل ترجمه هستند و متن هاي ثقيلي دارند و بايد چند بار بخوانيد و احتمالاً هنگام مطالعه آنها خواب تان مي گيرد ولي اين کتاب خواب از سرتان مي برد. پيشنهادم اين است که آن را نخوانند و عيش خود را منغص نکنند.